ช่วงความยาวคลื่น (Wavelength) คืออะไร? อธิบาย UV, UVA, UVB, UVC แบบเข้าใจง่าย

ช่วงความยาวคลื่น (Wavelength range)

เพื่อให้เข้าใจคำว่า 'ช่วงความยาวคลื่น' อย่างชัดเจน จำเป็นต้องเข้าใจว่า 'ความยาวคลื่น' คืออะไรก่อน

ความยาวคลื่น หมายถึง ระยะทางจากยอดคลื่นถึงยอดคลื่นถัดไป หรือจากท้องคลื่นถึงท้องคลื่นถัดไป เช่น แสงหรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า จะมีการสั่นแบบเป็นคาบขณะเคลื่อนที่ผ่านอวกาศ โดยความยาวของรูปแบบการสั่นหนึ่งรอบนี้เรียกว่า “ความยาวคลื่น” และมักแสดงหน่วยเป็น เมตร (m) หรือ นาโนเมตร (nm)

ช่วงความยาวคลื่น หมายถึง ช่วงของค่าความยาวคลื่นที่กำหนดไว้ เนื่องจากคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ามีคุณสมบัติและการใช้งานที่แตกต่างกันมากตามความยาวคลื่น ในด้านวิทยาศาสตร์และวิศวกรรม จึงมีการจัดกลุ่มช่วงความยาวคลื่นเหล่านี้ และเรียกรวมว่า “ช่วงความยาวคลื่น” พร้อมตั้งชื่อให้แต่ละช่วงเพื่อสะดวกในการใช้งาน

ตัวอย่างเช่น

• แสงที่ตามองเห็นได้ เรียกว่า ช่วงแสงที่มองเห็น (Visible light)

• คลื่นที่มีความยาวคลื่นสั้นกว่า จะเป็น รังสีอัลตราไวโอเลต (UV) หรือ รังสีเอกซ์ (X-ray)

• คลื่นที่มีความยาวคลื่นยาวกว่า จะเป็น รังสีอินฟราเรด (IR) หรือ คลื่นวิทยุ (Radio waves)

ช่วงความยาวคลื่นเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่เรียกว่า สเปกตรัมของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (Electromagnetic spectrum) ซึ่งครอบคลุมช่วงกว้างมาก

โดยมีความสัมพันธ์สำคัญคือ

• ความยาวคลื่นสั้น → พลังงานสูง

• ความยาวคลื่นยาว → พลังงานต่ำ

ช่วงความยาวคลื่นของรังสีอัลตราไวโอเลต และการแบ่งประเภท

Ultraviolet: UV เป็นส่วนหนึ่งของสเปกตรัมคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า โดยมีความยาวคลื่นสั้นกว่าแสงที่มองเห็น แต่ยาวกว่ารังสีเอกซ์ (X-ray) โดยทั่วไปช่วงความยาวคลื่นของ UV จะอยู่ที่ประมาณ 100 – 400 nm

รังสี UV แบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ตามช่วงความยาวคลื่น ได้แก่ UVA, UVB, UVC

รังสีอัลตราไวโอเลตคือช่วงคลื่นแบบไหน

รังสีอัลตราไวโอเลต (UV) เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าชนิดหนึ่งที่ตามนุษย์ไม่สามารถมองเห็นได้ โดยมีความยาวคลื่นสั้นและพลังงานสูงกว่าแสงที่มองเห็น

รังสี UV เป็นส่วนหนึ่งของพลังงานจากดวงอาทิตย์ที่ส่งมายังโลก ด้วยคุณสมบัติที่มีพลังงานสูง จึงสามารถกระตุ้นปฏิกิริยาเคมี และส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตได้ เช่น มีผลต่อผิวหนังและเซลล์

อย่างไรก็ตาม ชั้นบรรยากาศของโลก โดยเฉพาะชั้นโอโซน มีบทบาทสำคัญในการดูดซับรังสี UV บางส่วน ทำให้ปริมาณรังสีที่ลงมาถึงพื้นโลกอยู่ในระดับที่ไม่เป็นอันตรายมากเกินไป

ช่วงคลื่นและลักษณะของ UVA

UVA เป็นรังสีอัลตราไวโอเลตที่มีความยาวคลื่นมากที่สุดในกลุ่ม UV โดยอยู่ในช่วง 320 – 400 nm

ลักษณะเด่น

• สามารถทะลุผ่านผิวหนังลงไปถึงชั้นหนังแท้ (Dermis)

• มีผลต่อโครงสร้างผิวในระยะยาว

ผลกระทบต่อผิว

• ทำให้เกิดริ้วรอยก่อนวัย

• ส่งผลให้ผิวหย่อนคล้อย (photoaging)

• ทำให้ผิวคล้ำทันที (instant tanning)

ข้อมูลสำคัญ

• ประมาณ 95% ของรังสี UV ที่ถึงพื้นโลกคือ UVA

• สามารถทะลุผ่านกระจกได้ จึงยังได้รับแม้อยู่ในอาคารหรือในรถ

• มีปริมาณค่อนข้างสม่ำเสมอตลอดทั้งปี

ดังนั้น การป้องกันรังสี UVA ควรทำอย่างต่อเนื่องทุกวัน ไม่ใช่เฉพาะช่วงหน้าร้อนเท่านั้น

ช่วงคลื่นและลักษณะของ UVB

UVB เป็นรังสีอัลตราไวโอเลตที่มีความยาวคลื่นสั้นกว่า UVA และมีพลังงานสูงกว่า โดยอยู่ในช่วง 280 – 320 nm

ลักษณะเด่น

• ออกฤทธิ์หลักที่ผิวหนังชั้นนอก (Epidermis)

• มีผลต่อผิวในระยะสั้นค่อนข้างชัดเจน

ผลกระทบต่อผิว

• ทำให้เกิดฝ้า กระ

• ทำให้ผิวไหม้แดด (Sunburn)

• กระตุ้นการอักเสบของผิว

• เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนัง

ผลกระทบสำคัญ

• สามารถทำลาย DNA ของเซลล์ผิวได้โดยตรง จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงของมะเร็งผิวหนัง

ประโยชน์ของ UVB

• ช่วยกระตุ้นการสร้างวิตามิน D ในร่างกาย

• มีบทบาทสำคัญต่อการเสริมสร้างความแข็งแรงของกระดูก

ดังนั้น แม้ UVB จะมีประโยชน์ต่อร่างกายในบางด้าน แต่ก็ควรได้รับในปริมาณที่เหมาะสม และควรมีการป้องกันผิวจากการสัมผัสมากเกินไป

ช่วงคลื่นและลักษณะของ UVC

UVC เป็นรังสีอัลตราไวโอเลตที่มีความยาวคลื่นสั้นที่สุด และมีพลังงานสูงที่สุดในกลุ่ม UV โดยอยู่ในช่วง 100 – 280 nm

ลักษณะเด่น

• มีประสิทธิภาพสูงในการฆ่าเชื้อโรค

• สามารถทำลายสารพันธุกรรมของจุลินทรีย์ (DNA และ RNA) ส่งผลให้เชื้อไม่สามารถเจริญเติบโตหรือทำงานได้

ในธรรมชาติ

• รังสี UVC จากดวงอาทิตย์จะถูกชั้นบรรยากาศของโลก โดยเฉพาะชั้นโอโซนดูดซับเกือบทั้งหมด

• จึงแทบไม่มี UVC จากธรรมชาติที่ลงมาถึงพื้นโลก

การใช้งาน
UVC ที่มนุษย์สร้างขึ้นถูกนำไปใช้ในงานฆ่าเชื้อ เช่น

• โรงพยาบาล

• อุตสาหกรรมอาหาร

• ระบบฆ่าเชื้อในอากาศ น้ำ และพื้นผิว

ข้อควรระวัง

• เป็นรังสีที่อันตรายสูง หากสัมผัสโดยตรงอาจทำลายผิวหนังและดวงตา

• จึงต้องใช้งานภายใต้การควบคุมและมีมาตรการป้องกันอย่างเหมาะสม

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

เครื่องวัดแสงยูวี UVA-UVB-UVC

LEGA Corporation Ltd.

1/28-29 อาคารบางนาธานี ชั้น 14 ซอยบางนา-ตราด 34 ถนนบางนา-ตราด

แขวงบางนาใต้ เขตบางนา กรุงเทพฯ 10260

Working Hour: Monday - Friday 8:30 am. - 17:30 pm.

TEL : 02-746-9933 ,Fax : 02-746-9940

LINE ID: @lega

กด 1 ฝ่ายขาย

กด 35 ฝ่าย Service